ĐỊA
NGỤC
THI
CA KHÚC VII
|
Tâng
Địa Ngục thứ 4: Người biển lận và người hoang
phí. Họ đẩy những tảng đá và chữi rủa nhau.
Tầng
Địa Ngục thứ 5. Người nóng nẩy bị ngâm trong nước
bùn lầy sông Styx. Quỷ Cai Quản Địa Ngục Plutus, Người
biển lận và người hoang phí. Lý thuyết về sự giàu
có.
|
Đức
Satan, Đức Satan,*
Plutus
kêu lớn giọng vang khàn khàn.*
Vị
Thầy hiền triết tỏ thông,
Trấn
an: Con chớ để lòng rối ren.
Tất
cả quyền lực quái thần.
Chẳng
ngăn cản nổi bước đường gian lao.
Hướng
về mõm to phồng cao.
Quát
lên : Khốn kiếp, sói mau câm mồm.
Im
họng đi, giọng điên cuồng,
Chúng
ta chẳng phải lạc đường u minh. (10)
Từ
trên cao Thánh Michel.*
Trừng
phạt tội phạm ác tiên, ác thần.
Tựa
như một cánh buồm căng,
Cột
buồm gảy gục, đổ lăn xẹp vào.
Quái
thú hung hăng ngã nhào,
Chúng
tôi xuống địa ngục hào thứ tư.
Đi
tiếp dốc thẩm thảm sầu,
Nơi
nhiều tội ác chìm sâu nhân quần.
Công
lý Trời dồn đây chung,
Đủ
hình phạt lạ ngục hình tội nhân. (20)
Làm
sao tội lỗi thế chăng ?
Như
vực nước xoáy quái thần Sa Tinh,(Charybde)*
Vỡ
tung làn sóng dữ dâng,
Mọi
âm hồn cũng nhảy tung thân đùi.
Ở
đây đông hơn đám người,
Phía
này, phía nọ, rú lôi tiếng gào.
Ngực
đẩy lăn, khối nặng nào,
Họ
va đập lại vào nhau và rồi,
Quay
lại miệng mắng nhau hoài :
'Bo
bo giữ của !' 'Lũ xài tiêu hoang.'
(30)
Cứ
vậy theo vòng tối đen,
Cho
tới điểm sáng bên kia giang hà.
Không
ngừng điệp khúc xấu xa,
Rồi
quay trở lại khi qua nửa vòng.
Khi
đi hết vòng đua tranh.
Còn
tôi, trước cảnh tan tành con tim.
Thưa
Thầy, xin giảng cho con,
Là
ai, phía trái phải rằng người tu ?
Họ
gọt tóc trên đỉnh đầu ?
Thầy
rằng : Tất cả bọn mù tối tăm, (40)
Suốt
đời chẳng biết hồi tâm,
Tiêu
pha đúng mức, lỗi lầm chẳng hay.
Lời
họ nói rõ điều này,
Đụng
vào nhau ở điểm quay vòng tròn.
Lỗi
lầm trái ngược đụng đòn,
Người
tu không mũ nhỏ tròn, chẳng chi.
Mũ
nhỏ Giáo Hoàng, Hồng Y,
Những
kẻ keo kiết đã đi tột cùng.
Thưa
Thầy: Trong đó đám đông,
Chắc
là con cũng biết danh đôi người, (60)
Một
hai tội đã bẩn đời.
Thầy
rằng : Con nhận ra thời ích chi !
Sống
mù, tăm tối bọn này,
Không
còn nhận biết một ai mà hòng.
Chúng
đi mãi, điểm gặp chung,
Một
ngày vực dậy, mộ hầm thoát ra.
"Bọn
tay nắm", "bọn lông da",*
Không
biết cho, không giữ, ấy là tội trên.
Khỏi
thế gian vào vòng tròn.
Mà
thôi ! bọn ấy có còn hỏi chi.
(70)
Con
thấy đấy, trò đùa vui,
Thần
Tài của cả loài người là đây.*
Bởi
vì nó, cuộc tranh này,
Dù
cho vàng bạc trải đầy dưới trăng.
Phút
thảnh thơi, chẳng phát ban,
Cho
ai trong đó, âm linh mệt nhoài.
Thưa
Thầy : Xin giảng con lời,
Thần
Tài, Thầy nói là ai thế mà,
Giữ
của cải thế gian ta ?
Thầy
rằng : Ngớ ngẫn kia là sinh linh. (80)
Sự
ngu dốt dìm tấm thân,
Ta
mong con được nhận chân điều này.
Kẻ
hiểu biết, trí vượt bay,
Vút
trời cao dẫn dắt đời nhân sinh.
Soi
nơi cõi khác tối tăm,
Lan
truyền ánh sáng công bằng soi chung.
Cũng
như thế, ánh dương trần,
Sáng
soi muôn cõi tối tăm bùn lầy.
Đời
luân chuyển của riêng tây,
Giống
này, giống khác, người này, người kia. (90)
Chẳng
trở ngại, vòng tham chia,
Kẻ
thì phân phát, kẻ tay chìa đợi trông.
Tùy
theo điều chính trí năng,
Ẩn
như con rắn, trong lùm cỏ may.
Hiểu
biết ta, chẳng biết chi,
Dõi
theo, phán xét, khiến sai cõi thần.
Các
thần khác cũng thế nên,
Mọi
việc chuyển động, quay không nghỉ ngừng.
Sự
cần thiết chuyển nhanh hơn,
Thế,
con người phải đổi luôn số phần. (100)
Các
thần có lúc muộn phiền,
Lẽ
ra những kẻ kính thần ngợi ca,
Lại
hằn học khinh chê bừa,
Thần
vẫn thanh thản, chẳng là bận tâm.
Vẫn
vui vẻ các thiên thần,
Tâm
thường an lạc, quay lăn địa cầu.
Bây
giờ xuống cõi lo âu,
Chẳng
còn ánh sáng tinh cầu ngàn sao.
Chúng
ta không dừng lâu nào,
Chúng
ta đi tới bên cao vòng tròn. (110)
Từ
cao dòng suối chảy tuôn,
Vào
kinh đào lại một luồng chảy ra.
Dòng
nước đen tím màu đà,*
Chúng
tôi cất bước đi qua theo dòng.
Vào
sâu hơn, lối lạ lùng.
Vào
nơi Styx lầy đầm gọi tên.*
Thác
hiểm trở nước chảy tuôn,
Đến
chân vách đá xám xanh một màu.
Tôi
nhìn chăm chú nỗi đau,
Đám
người trần trụi, mày cau giận cuồng. (120)
Họ
đánh nhau, chẳng tay không,
Bằng
đầu, bằng ngực, đôi chân liên hồi.
Răng
cắn đứt từng miếng thịt dồi.
Thầy
tôi khẽ bảo : Con ơi đã nhìn,
Linh
hồn những kẻ cuồng sân,
Nhưng
ta còn muốn biết rằng nơi đây.
Dưới
dòng nước, kẻ thở dài,
Thành
ra bong bóng, tiếng người thở nên.
Cho
ta nhìn thấy nơi nằm,
Đứng
trong bùn nói : Xưa buồn chán thay ! (130)
Mặt
trời êm nắng sáng mai,
Chúng
tôi sống với u hoài khói sương.
Bây
giờ sống với bùn đen,
Lời
ca nơi cổ, vọng lên chán đời.
Mà
không thể rõ thành lời.
Chúng
tôi vòng mãi đầm dài mênh mông,
Một
vòng lớn lầy lội chân,
Mắt
nhìn những kẻ môi răng nhai bùn,
Cuối
cùng đến tháp cao tầng.
1.
Đấng Satan, Đấng Satan. (Sa Tăng) "Pape Satan, Pape
Satan aleppe' câu thơ khó hiểu trong nguyên nghĩa, Các học
giả giải thích khác nhau. Gọi tên Satan, pape, cha ơi,
tiếng gọi khi bất ngờ aleppe tiếng kêu đau đớn.
Theo Cellini dịch là' Bì̀nh an, bình an Satan. Bình an bình
an Satan đến đây bình an.
11.
Thánh Michel. Trong các nhà Thờ Thiên Chúa Giáo thường
có tượng Thánh Michel một hiệp sĩ cỡi ngựa giết
rồng. Trái với Đông phương rồng là thiên tử, nhà
vua, Tây Phương xem rồng là điều ác. Gốc tích rồng
Tây Phương có lẽ do việc tìm thấy những bộ xương
khủng long thời cổ rất nhiều ở vùng Mons
nước Bỉ. Trước khi có ngành Khảo Cổ còn có
tác giả viết cả quyển sách tưởng tượng ra các loại
rồng. Plutus, Charybde là những con rồng được tưởng
tượng thời Cổ Đại và Trung Cổ.
22.
Charybde;(Sa Tinh) nơi eo biển ở Sicile trước Scylla,
quái vật nổi tiếng trong cuộc phiêu lưu Ulysse trong
Odyssée, Dante lấy lại,
57.
Tay nắm. tượng trưng cho sự hà tiện, lông da tượng
trưng cho hoang phí.
68.
Thần Tài. truyền thuyết Tây phương là một thiên
thần, điều hoà của cải con người. Tại Á Đông là
vị thần buôn bán, thương nhân thường có bàn thờ
Thần Tài trong một cái trang nhỏ, Thần cho giàu
có, mua may bán đắt, cho trúng số.. có khi lầm lẫn
với Ông Địa Thần Đất..
101.
Nước Địa Ngục chảy từ một nguồn sông duy nhất Achéron,
103.
Màu đà, nguyên tác là màu thảm Ba Tư. Dante tả màu tím
trộn với màu đen, nhưng đen nhiều hơn.
106.
Styx (SôngXích Bích) sông cõi Địa Ngục, Trong thơ Homère,
Nữ thần Thétis sinh ra Achille tôi con vào nước sông Styx,
nên trở thành mình đồng da sắt, gươm dáo không xâm
phạm được trừ gót chân nơi bà nắm quên tôi được,
nên trở thành nhược điểm tử vong. Achille bị Pâris
bắn trúng gót chân chết.
Dante
theo Virgile tả Styx là một đầm lầy vây quanh thành phố
Dité, có tường sắt lửa cháy trừng trị linh hồn tội
lỗi.
ĐỊA
NGỤC
THI
CA KHÚC VIII
|
Tầng Địa Ngục
thứ tư. Phlégyas xuất hiện – Băng qua đầm lầy
Styx - Filippo Argenti - Thành phố Dité - Quỷ
sứ ngăn cản. |
Như
trên đã nói chuyện rằng :
Chúng
tôi đi đến dưới chân tháp vào.
Ngước
nhìn đỉnh tháp vút cao,
Hai
đốm lửa đỏ dạt dào nhấp nhô.
Đáp
lại, một chấm lửa mờ,
Cố
nhìn mới thấy bến bờ xa trông.
Nhìn
Thầy biển học uyên thâm,
Hỏi
rằng: Hai ánh lửa đang nói gì ?
Ai
đốt lên nó làm chi ?
Thầy
răng : Tới cuối ngòi đầy nước dơ, (10)
Con
sẽ thấy cái đợi chờ.
Nó
không che khuất phủ mờ khói sương.
Như
tên từ nỏ cung giương,
Dù
xé không khí một đường tên băng,
Cũng
bằng thuyền nhỏ lao nhanh,
Chỉ
trong nháy mắt, đến gần chúng tôi,
Tay
lái, một lái thuyền thôi,
Miệng
gào: Mày đã đến nơi lưu đày.
-
Phylégias, Phylégias gào chi !*
Gào
to có được ích gì cho chăng ? (20)
Hãy
chỡ chúng tôi qua đầm.
Như
kẻ biết lỗi sai lầm nhận ngay.
Từ
căng thẳng dịu giọng này,
Phylégias
nguôi ngay giận hờn,
Thầy
tôi đáp, bước xuống liền,
Đỡ
tôi bước xuống nâng lên ngồi gần.
Chiếc
thuyền nặng xuống nước lên.
Sau
khi Thầy với tôi trên thuyền ngồi.
Thuyền
cổ đại, rẽ chèo bơi,
Vì
còn nhiều việc cho người khác qua. (30)
Trên
dòng nước chết thuyền ra,
Mắt
tôi nhìn một hồn sa bùn lầy.
Hắn
: Sao đến trước, ai đây ?
Đáp
rằng: Tôi đến, đi ngay chẳng dừng.
Ông
là ai, ghê quá chừng ?
Hồn
rằng : Ông thấy tôi đang khóc hoài.
Tôi
rằng : Ở lại khóc thôi,
Với
nơi tang tóc nổi trôi khốn cùng.
Tôi
nhận ra dù lấm bùn,
Giơ
tay kêu cứu nhờ thuyền vớt lên. (40)
Nhưng
Thầy tôi đã gạt liền :
Cút
đi, qua với chó điên nhập bầy.
Rồi
Thầy ôm tôi trong tay,
Thầy
rằng: Hãnh diện con đây tâm hồn,
Phúc
lành cha mẹ sinh con.
Gã
này trần thế vốn lòng kiêu căng,
Tâm
tình chẳng chút lòng nhân,
Xuống
đây hồn cũng trở nên điên khùng.
Bao
người tự phụ Đại Vương,
Xuống
đây như lợn trong chuồng đầy phân. (50)
Chỉ
còn là sự bỉ khinh,
Tôi
rằng : Thầy nói, con mong được nhìn,
Hắn
chết ngạt dòng nước phân,
Trước
khi ta bước rời chân đầm lầy.
Thầy
rằng : Qua bờ kia đây,
Được
nhìn, con sẽ thấy ngay hài lòng.
Điều
thoả mãn con chờ mong.
Chốc
lát, tôi thấy cực hình khảo tra.
Âm
hồn bê bết bùn nhơ,
Khiến
tôi cũng tạ ơn cho Chúa Trời. (60)
Chúng
gào: Filippo Argenti,
Dân
Firenze đó tên ni điên khùng.
Nhè
ta mà cắn vào chân.
Chúng
tôi bỏ mặc không thèm nói chi.
Vang
tai tôi, lời ai bi,
Hướng
về phía trước, xem chi tôi nhìn.
Ân
sư : Con hỡi nay rằng,
Dité
sắp đến thành đông phố phường.
Dân
sát nhân như đại quân.
Thầy
ơi ! con thấy xa xăm dị giáo đường.* (70)
Hiện
trong thung lũng rõ ràng,
Như
tựa lửa đỏ xa đang rực hồng.
Thầy
rằng : Ngọn lửa vĩnh hằng,
Cháy
bên trong tỏa ánh vàng rực lên,
Địa
ngục sân si con trông.
Chúng
tôi đi đến gần trong hào thành.
Đơn
độc thành phố bên trong,
Xa
trông như sắt dựng nên làm tường.
Sau
khi đi quanh một vòng,
Chúng
tôi đến chốn, tiếng vang lái đò. (80)
Cổng
vào, hãy xuống ! Quát to.
Tôi
trông nghìn quỷ nhấp nhô cổng thành.
Nhảy
xuống giận đữ thét lên :
Mi
là ai vậy mà còn sống thôi ?
Đến
Vương quốc người chết rồi,
Vị
Thầy thông thái trả lời bằng tay.
Sẽ
bàn điều bí mật này.
Bọn
quỷ sứ bớt khinh khi đôi phần:
Một
mình người, tên kia không,
Sao
nó liều lĩnh vào trong cõi này ? (90)
Về
một mình, đường điên cuồng,
Nó
thử, nó dám , còn mi hồn ở đây.
Dù
mi dẫn nó cõi này..
Bạn
ơi, thử nghĩ, tôi nay nản lòng.
Bao
lời hung dữ nghe trông,
Lòng
tôi nghĩ chẳng sẽ không còn đường.
Thầy
dẫn đường đã bảy lần,
Cho
con được mọi an toàn xuống đây,
Cứu
con qua bao hiểm nguy,
Xin
Thầy, chớ tuyệt vọng này bỏ con. (100)
Nếu
không thể xuống sâu hơn,
Thì
thôi quay lại, Thầy con trở về.
Vị
Thầy chỉ dẫn tôi nghe,
Bảo:
Con đừng sợ, ai hề ngăn đâu.
Khi
được quyền cao phép mầu.
Đợi
ta một chút, lên cao tinh thần.
Nuôi
lòng hy vọng dấn thân,
Ta
sẽ không bỏ con trong vực này.
Người
cha yêu dấu bước ngay,
Đề
tôi ở lại rức ray rối bời. (110)
Tin,
ngờ, lo lắng lòng tôi,
Tôi
không nghe được những lời xa xa.
Nói
với chúng, rồi trở ra,
Cả
bọn quỷ chạy thụt thà vào nhanh.
Kẻ
thù đóng cửa cổng thành,
Trước
mũi Thầy, vẫn đứng trông bên ngoài.
Chậm
chậm Thầy về phía tôi,
Mắt
nhìn dưới đất, lòng thời chẳng an,
Người
thở dài, tiếng thì thầm:
Chúng
cấm ta bước chân trong cõi buồn. (120)
Rồi
Thầy nói : Chớ ngại lòng,
Bất
bình, ta sẽ thắng trong trận này.
Dù
mọi ngăn cản chúng bây.
Cái
trò hổn láo, có gì mới đâu !
Có
cổng khác bí mật vào,
Đến
nay cổng đó, khoá sau hỏng rồi.
Có
một kẻ đi xa xôi,
Một
nơi thấp xuống dốc thoai thoải dần.
Qua
các vòng, chẳng ai cùng,
Cửa
thành sẽ mở, theo chân người này. (130)
1.
Theo Boccace, sáu thi ca khúc đầu được Dante viết
tại Firenze trước khi lưu vong. Bỏ dỡ nhiều năm Dante mới
viết lại.
19.
Phlégias: (Phi Lê Gi Át) Một nhân vật huyền thoại, vua
Boétie con Thần Mars và một tiên nữ. chống lại Thần
Apollon quyến rũ con gái ông, Ông đốt cháy đền Delphes,
bị đày xuống Địa Ngục bởi Thiên Đình, là biểu
tượng sự nóng giận, trở thành cai ngục thứ tầng
thứ 5 Địa Ngục.
32.
Filippo Argenti, (Phi Líp Pô Ạt Gen Ti) người giàu có thành
Firenze theo phái Đen, kẻ thù của Dante.
68.
Dité tên của Dis, Pluton tên Latin, Hadès , của Thần Địa
Ngục. Thành Dité gồm 4 vòng cuối cùng Địa Ngục.
70
Dị Giáo Đường Mosquées nơi thờ phượng Dị Giáo khác
với Eglises của Thiên Chúa Giáo. Tại Tây phương ngày nay
tên gọi đền thờ Hồi Giáo.
82-83
Các Thiên Thần phạm tội bi đuổi khỏi Thiên Đình trở
thành quỷ cai quản Địa Ngục.
125.
Khi Jésus xuống Địa Ngục bị quỷ sứ chận đường
không cho vào, Jésus đập vỡ cánh cửa Địa Ngục.
130.
Thiên Sứ dẫn đường.
ĐỊA
NGỤC
THI
CA KHÚC IX
|
Tầng Địa Ngục
thứ sáu. Nhờ sự can thiệp của Thiên Sứ Thiên
Đình, Virgile và Dante được vào thành Dité, nơi giam giữ
người dị giáo. Mộ người dị giáo. |
Mặt
tôi biến sắc sợ thôi,
Khi
tôi nhìn thấy, Thầy tôi trở về.
Dấu
đi nỗi sợ gần kề,
Thầy
dừng, căng thẩng, lắng nghe thầm thì:
Mắt
không trông thấy xa chi,
Trong
đêm đen tối, thấy gì sương bay.
Chúng
ta phải thắng trận này,
Nếu
không, Nàng sẽ đến đây thân hành.*
Chờ
một người ta nóng lòng..
Thấy
Thầy có ý chữa lầm lời ngay. (10)
Câu
đón đầu, câu sau này,
Trước
sau không thống nhất thay một lời.
Lời
Thầy lo ngại lòng tôi.
Nhận
ra tiếng nói ngừng lời dứt trên.
Một
ý gì, tồi tệ hơn ?
Ở
nơi thung lũng hãi hùng thẳm sâu .
Có
ai đi từ vòng đầu,
Xuống
đây hy vọng mọi điều tiêu tan. (20)
Tôi
hỏi, Thầy đáp tôi rằng :
Hiếm
người làm được sự tình như ta.
Vào
hành trình đã trải qua,
Thật
ra ta đến, lần đà đã lâu.
Erichton
độc ác khẩn cầu,*
Mụ
đồng nhập xác chuyên câu gọi hồn.
Không
lâu khi ta lìa trần.
Trong
tháng ngày đó, mụ từng sai ta.
Cứu
một hồn ngục Judas.*
Là
nơi sâu nhất mù loà tối tăm. (30)
Xa
muôn vật quanh trời xanh,
Con
yên tâm nhé, ta thông mọi đường.
Vùng
đầm lầy mùi nặc nồng,
Bao
bọc thành phố chung quanh thảm sầu,
Không
sức mạnh chẳng thể đâu !
Thầy
còn nói nữa tôi hầu đã quên.
Mắt
tôi bị hút hoàn toàn,
Bởi
trên đỉinh tháp chon von lửa hồng.
Nơi
đó bỗng hiện thình lình,
Ba
hung thần, khắp cả mình máu sa. (40)
Dáng
hình, cử chỉ đàn bà,
Thắt
lưng rắn bảy đầu ra xanh lè.
Rắn
sừng, rắn lãi, tóc che,
Vấn
quanh trên trán, nhấp nhe kinh hoàng.
Còn
Thầy, biết đó tùy tùng,
Nữ
Hoàng của xứ khóc thương vĩnh hằng.
Thầy
rằng : Erinnyès dữ kinh,*
Mégère
bên trái đội hình đứng đây,
Alecto
bên phải này,
Tisiphon
đứng giữa, đến đây Thầy ngừng. (50)
Với
móng nhọn tự cào mình,
Tay
hung đấm ngực, hô tung miệng gào.
Tôi
kiếp sợ, ôm Thầy vào,
Méduse
hãy hoá đá nào, lũ bây !*
Chúng
nhìn phía dưới hét say :
Thésée
chưa báo thù này chưa xong.*
Con
quay lưng, nhắm mắt nghiền,
Gorgone
sẽ hiện nếu con thấy nhìn.*
Không
vĩnh viễn về dương trần,
Thầy
vừa nói thế, tự mình làm ngay. (60)
Sợ
chưa tin, nắm tôi xoay,
Hai
tay Thầy lại che ngay mắt nhìn.
Bạn
ơi, trí tuệ thông minh,
Hãy
xem lý thuyết thi nhân ẩn tàng.*
Câu
thơ kỳ lạ dưới màn.
Bổng
dưng có tiếng động vang kinh hồn.
Một
dòng nước đục tràn tuôn,
Đôi
bờ run tẩy theo luồng nước dâng.
Khác
gì một trận cuồng phong,
Sinh
từ luồng khí bay tung ngược dòng. (70)
Đập
vảo rừng, chẳng gì ngăn,
Cành
cây vật nát, cuốn phăng ào ào.
Xốc
lên, bụi cuốn tung mau,
Mục
đồng, muôn thú chạy vào trốn nhanh.
Bỏ
mắt tôi, Thầy vững tin,
Nhìn
sông cổ đại phăng phăng điên cuồng.
Kìa
âm u khói đen lên,
Như
trước con rắn nuốt ăn kẻ thù.
Ếch
nhái tan tác chạy mau,
Đến
khi dấu dưới bùn sâu ao đầm. (80)
Thấy
nghìn hồn đau tạ tàn,
Hoảng
hồn trốn chạy trước chân một người.
Vượt
Styx chân ráo khô,
Mặt
dường muốn tránh uế ô đầm lầy.
Trước
đầu khẽ phất phơ tay,
Việc
không thoải mái nơi này đó chăng ?
Hiểu
rằng Sứ Giả Thiên Đình.*
Thầy
tôi ra hiệu lặng thinh cúi đầu.
Dáng
người cao ngạo làm sao,
Trên
nơi cánh cửa gõ vào đũa tiên, (90)
Cửa
mở toang chẵng khó khăn,
Đứng
từ bực cửa khiếp kinh thét rằng :
Hỡi
lũ biệt xứ khốn cùng,
Sao
chúng bây lại đang tâm hổn hào.
Thì
kết cục chẳng thể nào,
Chỉ
làm thêm nặng tội vào chúng bây.
Đối
đầu số phận ích gì.
Chuyện
Cerbère đó các người nhớ chăng ?*
Vẫn
còn trơ trụi cổ, cằm.
Rồi
người quay lại đường băng bùn lầy. (100)
Chẳng
nói chúng tôi một lời,
Dường
như bận rộn lòng nơi điều gì.
Chẳng
phải người trên đường đi.
Còn
chúng tôi tiến phía nơi đô thành.
Yên
tâm lời thánh thiện răn,
Chúng
tôi vào chẳng ai sinh sự gì.
Còn
tôi mong được thấy đây,
Số
phận những kẻ tù đày thành kinh.
Vừa
mới vào, đảo mắt nhìn,
Khắp
nơi chỉ thấy mênh mông ruộng đồng, (110)
Cực
hình tàn khốc gào than,
Giống
như ở Arles, sông Rhône lừ đừ,*
Hay
Pola gần Carnaro,*
Bên
bờ biển Ý xuôi vô biển ngàn.
Nhấp
nhô mồ mã đồng bằng,
Thấp
cao lổm chổm xa gần khắp nơi.
Quang
cảnh buồn bã tơi bời,
Lửa
còn bốc cháy giữa nơi mộ hầm.
Lửa
gay gắt cháy trùm lên,
Tưởng
như có sắt nung trên lửa hồng. (120)
Mọi
nấm mồ, nấp bật tung,
Tiếng
than dữ dột từ lòng vọng ra.
Âm
hồn khổ bị khảo tra,
Tôi
lên tiếng hỏi Thầy : Là những ai ?
Chôn
vùi trong mộ hình hài,
Khóc
than sao não nùng lời khổ thay !
Thầy
rằng : Dị giáo nơi này,
Đủ
người đủ phái cùng đây môn đồ.
Nhiều
hơn con tưởng trong mồ,
Giống
nhau tội phạm, hố hồ cùng nhau, (130)
Ít
nhiều lửa đỏ nung mau.
Rồi
người rẽ phải thành cao ngút trời.*
Đi
giữa nhục hình hồn người,
8,
Nàng là Béatrice.
25.
Erichton. (Âu Tích Thông) Phù thủy ở Thessalie,
tiên tri Pompée từ trận đánh Pharsale.
28.
Judas tên tầng ngục lấy tên Judas, kẻ phản Chúa Jésus
47.
Erinnyès(Âu Ri Ni Ết) trừng trị những kẻ phạm các điều
cấm kị căn bản, ở đây là kẻ thi hành sự trừng
phạt thiên đình. gồm Mégère (Mê Ghe) Alecto (A Lệ Tô)
Tisiphone(Ti Si Phong)
44.
Nữ Hoàng xứ khóc thương vĩnh hằng. Perséphone, Proserpine,
Bạch Lê Phong vợ Thần Hadẻs, tức Pluton tiếng La Tinh.
Diêm Vương.
54,
̀58. Méduse : Mê Đuy Người trẻ nhất trong ba Gorgone con
gái Phorcys. Thần Biển. Méduse thách đố nữ Thần Athéné
(Minerve ) về sắc đẹp, biến tóc thành rắn tạo nên bộ
mặt khủng kiếp, và hoá thành đá ai nhìn bà ta.
56
Thésée: đồng hành vào Địa Ngục cùng Pirithous muốn
bắt cóc Perséphone.
62-63
Date lưu ý độc giả nghĩa bóng đoạn này Meduse như dị
giáo, như người sống trong nhục dục, trong bạo lực.
87.
Sứ giả Thiên Đình. Theo Thần thoại Hy Lạp là Thần
Hermes, Thiên Chúa Giáo thay bằng các thánh, ở đây có
thể là Thánh Michel.
98,
Hercule cột Cerbère với xích sắt nơi cổ cằm dẩn
về..
112
Arles có mộ dân Aliscans nổi tiếng thời Trung Cổ.
113
Pola ở Istrie, xưa có khu mộ cổ La Mã nay đã mất.
132.
Dante xuống Địa Ngục luôn luôn tay trái, nay qua tay phải
, thật bí mật.
|