THẦN KHÚC DANTE
(bài
9, thi ca khúc XXII,XXIII,XXIV)
Những ca khúc thần diệu
của
Dante Alighieri (1265-1321)
Nhất
Uyên Phạm Trọng Chánh
chuyển
ngữ thơ lục bát
|
|
ĐỊA
NGỤC
THI
CA KHÚC XXII
|
Vòng
thứ 8, túi thứ 5. Bọn buôn lậu trong nhựa nóng.
Lũ âm binh quỷ.
Ciampolo và bọn
khác. Lũ quỷ chơi đùa.
|
Tôi
đà từng thấy kỵ quân.
Nhổ trại, xung
kích, duyệt binh oai hùng.
Đôi khi trốn
chạy thoát thân,
Tôi từng thấy
ngựa đua tranh các miền.
Nơi Arétins cả
một đoàn,*
Cởi ngựa đấu
giáo, trai hùng đấu thương.
Khi kèn đồng,
khi tiếng chuông,
Cùng với tiếng
trống lửa công pháo đài.
Tùy lễ hội
trong hay ngoài,
Nhưng chưa từng
thấy khoan thai ngựa hùng. 10
Ngựa binh ống
tiếng lạ lùng,
Như còi tàu bỏ
đất liền, đêm sao.
Với mười quỷ
cùng đi theo,
Đồng hành hung
tợn! cảnh treo giáo đường.
Với thánh, quán
nhậu bợm tham ăn.
Mắt tôi còn rõ
trong bồn nhựa sôi.
Đủ mọi cảnh
trong túi nồi.
Bao nhiêu tội
phạm nung nơi bồn lò.
Như tín hiệu
con cá heo,
Cho người thủy
thủ, lưng vèo nhảy cong, 20
Báo thủy thủ
cứu tàu mình.
Cũng như thế
để giảm hình phạt đau,
Tội đồ lưng
nổi nhanh mau,
Đề rồi biến
mất thoáng nào chớp dông.
Như bên bờ nước
ao đầm,
Nhô mũi để
thở, thân ngâm ếnh bầy.
Dấu cả thân
và chân tay,
Cũng như vậy
tội phạm đầy khắp nơi.
Khi Râu Vễnh đi
tới thời, (Barbaricca),
Chúng nhảy ngay
xuống nhựa sôi nóng hồng. 30
Tôi nhìn nhớ
xót xa lòng.
Như người đứng
lại, sự tình xãy ra.
Một còn, ếch
khác nhảy sa.
Vuốt Chó đứng
trước thế là móc ngay. (Graffiacan)
Móc tóc dính
nhựa sôi đầy,
Như con rái cá
kéo ngay ra ngoài.
Tôi biết tên
lũ quỷ thôi,
Tôi ghi nhớ chúng
những lời nói sao.
Lắng nghe chúng
bảo nhau nào :
Này nào Ngốc
Đỏ nhận vào sâu a !, (Rubicante)
40
Móc vào thịt
và lột da.
Những kẻ khốn
nạn thét la om xòm.
Tôi rằng : Thầy
giảng cho con,
Ai kẻ xấu
số đau thương tội hình ?
Trong tay kẻ thù
hành hình?
Thầy tôi tiến
bước lại gần hắn ta.
Hỏi ai, hắn trả
lời là :
Là nơi vương
quốc Navarre tôi sinh.*
Mẹ tôi sinh ra,
tôi thành,
Kẻ trụy lạc
hủy hoại thân, gia tài. 50
Giao một lãnh
chúa quản cai,
Kẻ hầu, vua tốt
bụng ngài Thibaud.
Tôi trở thành
kẻ tham ô.
Thế nên là kẻ
tội đồ nhựa sôi.
Quỷ Lợn nanh
chìa hai nơi. (Ciriatto).
Chỉa ra khỏi mõm
móc môi heo rừng.
Chỉ một đủ
rách ruột mình,
Như chuột
giữa đám dữ hung đàn mèo.
Quỷ Râu Vễnh
khoát tay trần,
Bảo : Đứng im
đó, ta đâm tên này. 60
Rồi quay sang hỏi
vị Thầy.
Hỏi xem hắn có
muốn gì nữa chăng ?
Cho biết trước
khi phanh thân,
Thầy rằng:
Còn có tội hình khác chăng ?
Kẻ nào khác
người La Tinh ?
Bị nung trong nhựa.
Hắn rằng : Biết thôi.
Kẻ mới đến
lúc vừa rồi,
Ta chưa xử đến,
hắn thời còn đây.
Chưa cào móng,
chưa đâm ngay,
Quỷ Gió Độc
nói : Ta đây phần nhiều.(Libicocco) 70
Móc xiên tay với
với móc câu,
Xé ra nhiều mảnh,
miếng đầu mang đi.
Rồng Ác muốn
miếng dưới đùi,(Draghignazzo)
Nhưng tên đầu
xỏ lại quay mắt nhìn.
Với đôi mắt
lửa dọa hăm,
Làm hắn sợ
hãi đứng thèm lặng im.
Khi chúng im lặng,
Thầy rằng:
Khi nhìn trông
thấy vết thương bên ngoài.
Ai người xúi
dục làm sai.
Nói ta ai kẻ khiến
xui thế nào ?. 80
Hắn rằng:
Sư huynh Gomita
de Gallura chất
chứa tâm tà tội gian
Kẻ thù chúa
hắn, hắn thông đồng,
Dù được đối
xử tốt lòng giúp cho.
Thu tiền bạc,
tha tự do.
Chức nào nắm
cũng mưu mô vì tiền,
Chẳng cướp vặt
mà đại bất lương.
Hắn dùng cách
đó cả ngài Michel Zanche *
de Logoduro
vùng Sardaigne.*
Miệng lưỡi
hắn thật lăng nhăng,
Eo ôi ! Trông quỷ
nghiến răng rợm hình, 90
Còn muốn nói
sợ quá chừng,
Nó đang chuẩn
bị móc cong cào mình.
Quỷ Đầu Lĩnh
bảo Yêu Tinh (Farfarello)
Đảo con mắt lé
tưởng chừng ta tay:
Đồ ác điểu,
cút nơi này !
Nếu ngài còn
muốn nghe đây những gì.
Kẻ phạm tội
sợ, tiếp lời :
Người Toscans,
Lombards tôi vời đến đây,
Nếu Quỷ Hố
Nhựa xa nơi này.
Để cho họ khỏi
sợ khi báo thù. 100
Còn tôi ở nơi
đây thôi.
Chỉ mình tôi
gọi bảy người đến ngay,
Tiếng huýt sáo
ám hiệu này.
Mỗi khi một
chúng tôi đi ra ngoài.
Nghe, quỷ Chó
Điên hếch môi (Cagnazzo)
Lắc đầu và
nói : Xem người mánh mung
Hắn đang nghĩ
đến đâm dưới chân,
Kẻ kia trong bị,
lòng vòng đi đâu !
Hắn rằng : Mưu
mẹo có thừa,
Để ta cho chút
cho vừa lòng nhau. 110
Quỷ Cánh Thấp
chống, xỏ vào.
Quay các quỷ khác:
Nếu nào mày dông,
Ta chẳng nước
đại theo chân,
Chỉ cái vỗ
cánh đến gần nhựa sôi,
Đến nơi mày
ẩn trú thôi.
Một mình mày
có hơn thời chúng ta ?
Bạn ơi xem một
vố lửa.
Khi cả lũ quỷ
quay bờ bên kia.
Người tinh ranh
thấy thời cơ,
Tên Navarre chọn
mưu mô lúc này. 120
Trụ hai chân, bất
ngờ phi,
Nhảy ngay giải
thoát đi như đùa.
Bọn quỷ bực
tức bị lừa,
Nhất là tên
đã gây ra lỗi này.
Hắn thét lên
: Tao bắt mày !
Nhưng rồi vô
ích, cánh thì chẳng nhanh.
Hơn sợ hãi,
lặn mất tăm,
Còn quỷ phải
ưởn ngực trần để bay.
Khác chi con vịt
lặn ngay,
Khi chim ưng vỗ
cánh bay lại gần. 130
Trồi lên, thất
vọng dữ hung,
Quỷ Băng Giá
tiết điên lên vố lừa.(Calcabrina)
Cùng sãi cánh
bay vật vờ,
Mong tóm được
cổ tên vừa thoát thân.
Khi tên lừa đảo
mất tăm,
Hắn chìa móng
vuốt vào đồng bọn đâm.
Đâm hắn ngay trên
hố bồn,
Nhưng tên này
vốn chim ưng dữ dằn,
Nó cào lại,
cả hai cùng,
Rơi tòm vào giữa
hố bồn nhựa sôi. 140
Sức nóng làm
chúng rã rời,
Muốn thoát ra,
cả hai thời chẳng xong,
Vì cánh chúng
nhựa dính chùm,
Quỷ Râu Vễnh
cũng tức cùng quỷ ma.
Sãi cánh bay sang
bờ kia,
Dùng câu móc
chúng sa đà vớt lên,
Quẩn quanh chổ
dưới chổ trên,
Móc câu hai đứa
trong bồn nhựa sôi,
Nhưng chúng đã
chín, nhựa bồi.
Chúng tôi bỏ
mặc, chân rời nơi đây. 150
5. Arétins :
Trong trận Campaldino năm 1289. Dante là một kỵ binh trong đoàn
quân.
48. Vương
quốc Navarre: lãnh địa vùng biên giới Pháp - Tây
Ban Nha ngày nay. Kẻ tội phạm có tên Campolo,, Vua Navarre
đương thời là Thibaut II công tước Champagne, cháu vua Saint
Louis, Vị vua chết vì dịch trong trận thánh chiến Thập
Tự Chinh tại Tunis.
81. Sư huynh Gotima:
tu sĩ Gallura ở Sardaigne. Phọ Gíám mục ở Nino Viscoti
thành phố Pise.
88. Don Michel Zanche.
Quan chức của vua Enzo, con Frédéric II ở Logoduro vùng Sardaigne
sau khi vua mất, lấy hoàng hậu.
ĐỊA
NGỤC
THI
CA KHÚC XXIII
|
Vòng
thứ tám, ngục thứ sáu . Ké đạo đức giả mặc áo
choàng sợi vàng bằng chì
|
Im lặng, lẽ loi chẳng
tháp tùng.
Chúng tôi đi kẻ
trước cùng người sau.
Ruổi rong như
hai thầy tu,
Vì quỷ lục đục
quậy thù đánh nhau.
Thơ ngụ ngôn Esope
nhớ nào,*
Kể chuyện chuột
ếch cột nhau dính chùm.
“Có” và “vâng”
một nghĩa chung.*
Chuyện này sánh
với giống cùng chuyện kia.
Tinh thần đầu
cuối chẳng lìa,
Ý này ý khác
như khơi mạch cùng, 10
Cứ thế ý sau
phát sinh,
Lớn gấp đôi
trước, hoảng kinh rụng rời.
Nghĩ rằng lũ
quỷ tanh hôi,
Tức mình vì
bị nhất thời chơi khăm,
Hẳn là còn tức
giận mình,
Căm giận thôi
thúc với lòng ác nhân,
Chúng sẽ rượt
ráo riết thêm,
Như chó săn thỏ
muốn mang miếng mồi.
Dựng ngược
lông tóc, nghĩ rồi.
Sợ hơn tôi lại
thụt lùi nghe trông. 20
Thầy ơi nếu
không tìm nhanh,
Một nơi ẩn
náo, con càng sợ hơn.
Bọn quỷ đuổi
theo trên đường,
Con nghe thấy chúng
như đang sắp gần.
Thầy rằng : Nếu
ta là gương.
Cũng không phản
chiếu nhanh hơn ảnh hình,
Bằng sự tiếp
nhận tâm hồn,
Vì ý con đến
với cùng ý ta.
Giống nhau cử
chỉ mặt da,
Vì hai ta một
ý mà ấy thôi. 30
Bên phải đê thoai
thoải bờ,
Chuyển sang chổ
đường vô khác vòng.
Ta sẽ thoát quỷ
đuổi săn.
Thầy tôi chưa
giảng giải xong kế mình.
Lũ quỷ bay tới
cánh giăng,
Không xa gì bắt
đến gần ta thôi.
Thầy tôi lập
tức ôm tôi,
Như bà mẹ thức
tỉnh nguôi giấc nồng.
Thấy ngọn lửa
cháy bên mình.
Vùng lên bế
đứa con cùng trốn ngay. 40
Lo con hơn cả thân
này,
Chỉ kịp khoát
áo ngắn tay mặc vào.
Tức thì trên
đỉnh dốc cao,
Thầy tôi trượt
xuống lưng theo dốc ngồi.
Xuống mé vòng
ngục khác rồi.
Như chưa từng
thấy nước nơi đổ vào.
Chảy vào kinh
tựa tát gầu,
Để làm cho bánh
xe mau chạy vòng.
Bánh xe nước,
cối xay nhanh,
Như Thầy tôi
trượt nhanh bằng bánh lăn. 50
Sườn đá dốc
ngược thẳng tăm,
Như ôm con, cứu
nguy nan đồng hành.
Khi chân vừa chạm
đáy vòng,
Đỉnh mõm đá
lũ quỷ quanh trên đầu,
Đấng tối cao
phân chia giao,
Ngục thứ năm
một vòng rào quản cai.
Chúng không quyền
đến khác nơi.
Ngục sáu người
tựa vẽ chơi nơi này.
Bước chân chậm
chạp vòng quay,
Rên than, suy sụp,
hao gầy, mõi mê. 60
Mắt trùm kín,
áo choàng che,
Như áo tu sĩ
đi về dành riêng.
Kiểu Cluny cho
thầy dòng,*
Bên ngoài chỉ
giát vàng thêu rực màu.
Trong bằng chì
nặng nề sao !
Áo Fédéric sánh
nào cỏ rơm.*
Ôi áo nặng mãi
luôn luôn,
Rẽ bên trái họ
tôi còn đi chung.
Nên vẫn nghe tiếng
khóc rên,
Như vì gánh nặng
mệt thêm linh hồn. 70
Bước chậm chạp
tôi chuyển vòng,
Chúng tôi lại
có cùng hàng bạn thêm.
Tôi rằng : Thầy
thử tìm thêm,
Một ai tên tuổi
Thầy quen biết rồi.
Đi và nhìn phía
Thầy tôi,
Tôi nghe giọng
nói một người Toscan.
Kêu phía sau, Thầy
dừng chân.
Hỡi hai người
khách đi vùng tối tăm.
Anh hãy hỏi điều
anh cần.
Rồi Thầy quay
lại bảo rằng : Chờ ta. 80
Rồi cùng theo
nhịp bước qua,
Tôi nhìn hai kẻ
trông xa vẻ gì.
Thật vội vã,
muốn tôi chi.
Nhưng dưới sức
nặng, lối đi hẹp đường.
Bước đến gần,
nhìn lặng thinh.
Thật lâu bên
cạnh, nhìn gần chăm chăm.
Quay người bên
cạnh nói rằng :
Anh ta còn sống,
thở căng yết hầu.
Nếu đã chết,
đặc ân sâu.
Tại sao chẳng
phải mang đâu áo chì ? 90
Họ rằng : Bạn
Toscan ơi !
Ngục kẻ giả
nhân nghĩa, thần thời bán buôn.
Anh là ai ?
chẳng ngại lòng.
Tôi rằng:
Tôi vốn sinh thành lớn lên,
Sông xinh Arno, kinh
thành.
Thân thể
còn sống chưa từng rời xa.
Còn các người
là ai mà,
Nước mắt đau
khổ nhỏ sa đầm đìa.
Hình phạt áo
lấp lánh tia.
Một người :
Rằng áo vàng kia khoát người. 100
Thêu vàng rất
nặng, bằng chì.
Lên bàn cân cũng
ầm ì két ken.
Chúng tôi thầy
dòng Bologne.*
Tôi tên Catalono,
hắn tên Loderingo.
Đã được thành
phố bầu cho.
Lệ thường chỉ
có bầu vô một người.
Cai quản an ninh,
giúp đời,
Gardingo vẫn còn
lời nhắc ơn.
Bắt đầu điều
xấu cấp trên.
Nhưng rồi ngừng
nói. Tôi còn thấy ra : 110
Một người ba
cọc căng ra,
Thấy tôi ông
bỗng vặn qua thân mình.
Thở dài lay động
râu cằm,
Thầy Catalano,
tôi nhìn nhận ra.
Tội vì bảo
: Kẻ bị đóng đinh là.
Khuyên Pharisiens
chẳng thực thà lời khuyên.
Vì nhân loại,
một kẻ hy sinh,
Đặt trần truồng
giữa con đường đi qua.
Ông chẳng có
cảm nhận là,
Mỗi người qua
nỗi xót xa nặng lòng. 120
Bố vợ hắn,
một ngục cùng.
Hội đồng xét
xử tội cùng nơi theo,
Dân Do Thái mầm
họa gieo.
Virgile kinh ngạc
biết bao sự tình.
Sinh trước Chúa
Thập tự đóng đinh:
Rất ư hèn hạ
cõi trần dương gian
Rồi thì, Thầy
hỏi thầy dòng:
Xin cho tôi biết,
nếu không phiền gì.
Phía tay phải,
có lối chi ?
Liệu có thể
thoát ra đi ngoài vòng. 130
Không cần đợi
các Hắc thần,*
Đến đây kéo
chúng tôi trong hố này.
Ông rằng : Điều
thật mắn may,
Có tảng đá
lớn ra ngay khỏi vòng.
Xuyên qua thung lũng
rợn kinh,
Nhưng đây đá
đổ con đường sụp lăn.
Nơi đổ nát
thì trèo lên,
Men bờ dốc đứng,
cạnh thềm đáy sâu.
Thầy tôi suy nghĩ
cúi đầu.
Nó làm ta nhận
ra điều ác tâm. 140
Bị móc thầy
dòng lỗi lầm,
Ta từng nghe nói
ở vùng Bologna.
Có nhiều tật
thật xấu xa,
Ở đó nói dối
là cha trò lừa.
Nghe, Thầy tôi
tiếp chân đưa,
Mắt không dấu
nỗi lòng vừa giận căm.
Rời lũ khốn
khổ tội nhân,
Theo Thầy yêu
dấu, tôi chân không rời. 148
5. Thơ ngụ ngôn Esope;
được dạy dỗ trong các trường học thời Trung Cổ:
Con ếch chỡ
con chuột trên lưng muốn làm chết đuối con chuột bàn
chuyện cột sợi dây dính liền nhau, một con cú
bay ngang bắt hết cả hai.
7. ‘Có’ và
‘vâng’ nguyên tác tiếng Ý là ‘mo’ và ‘issa’ tiếng
cổ địa phương vùng firenze đều có nghĩa là vâng.
63. Cluniy tu viện
dòng Bénedictin
66. Áo choàng
vua Fédéric II sánh với áo chì chỉ nặng như cỏ rơm.
103. Thầy dòng
Bologne: tu sĩ dòng Chiến sĩ Đức Bà Maria lập ở Bologne
năm 1261 nhằm xoa dịu những khác biệt gia đình và
xã hội, bảo vệ người yếu đuối.
104. Catalono gia
đình phe Guelfe des Malavotti ở Bologne ảnh hưởng đến
các thành phố khác.
Loderingo phe Gibelin
ở Bologne hợp tác với Catalano ở Firenze, được bầu
lên trong mục đích giảm đi những mâu thuẩn, nhưng
họ trốn đi bị kết án theo Giáo Hoàng Clément IV. Phái
Gibelin bị đuổi khỏi Firenze, nhà các lãnh tụ bị đốt.
115. Người bị
đóng đinh : Caïfa Đại Giáo sĩ Do Thái ủng hộ
việc đóng đinh Chúa Jésus.(Jean XI,50)
121 Bố vợ hắn
: Anne phán xét xử tội.(Jean, XVIII,13)
124. Virgile kinh
ngạc: Virgile sinh trước Jésus nên không biết việc Jésus
bị đóng đinh.
ĐỊA
NGỤC
THI
CA KHÚC XXIV
|
Vòng
thứ VIII, ngục thứ ̃7.
Kẻ trộm cắp
đồ vật của Chúa bị rắn cắn, rơi thành tro bụi và
trở lại hình người. Dante rối loạn leo lên khó khăn.
Trong ngục kẻ cắp Vanni Fucci.
|
Năm mới đến thời
khắc này,
Hệ Thái Dương
ấm, sáng soi mặt trời.
Đêm ngắn chỉ
bằng nửa ngày,
Mặt đất trờ
lạnh phủ đầy giá sương.
Bóng hình người
chị trắng tinh,
Nhưng nét tô điểm
không còn dài lâu.
Nông dân đã hết
cỏ khô,
Sáng thức dậy
đứng nhìn vô cánh đồng.
Thấy trắng xoá
tay vỗ sườn,
Quay vào nhà chỉ
biết còn thở than. 10
Tội nghiệp,
chẳng biết chi làm.
Đi ra hy vọng một
niềm nảy sinh.
Khi thấy trời
đất chuyển mình.
Chỉ trong chốc
lát tay cầm gậy song.
Lùa đàn cừu
mình ra đồng,
Cũng như thế
ấy, Thầy làm tôi lo.
Trán người xúc
động đắn đo.
Nhưng rồi sau,
hết vu vơ sợ gì.
Cây cầu gãy
trên đường đi,
Mắt trông hiền
dịu, Thầy quay lại nhìn. 20
Như lần trước
núi dưới chân,
Thầy dang tay rộng
ôm chầm lấy tôi.
Sau khi tính kỷ
suy rồi,
Quan sát nơi sụp
lỡ người tính toan.
Hành động suy
nghĩ lo tròn,
Vẻ luôn tiên liệu
việc làm xãy ra.
Dẫn tôi đến
đỉnh đá xa,
Chỉ tôi tảng
đá khác và nói tôi.
Hãy bám chắc
vào đá lồi,
Nhưng thử xem
nó có thời chắc không ? 30
Đường chẳng
dành người áo choàng.
Thầy tôi thì
nhẹ, tôi lên nhọc nhằn.
Đỉnh này, đỉnh
khác trèo lên.
Dốc này dốc
khác bờ trên vòng này.
Không ngắn hơn
dốc trước đây,
Thầy, tôi chẳng
rõ, nhưng tôi nản lòng.
Tất cả đều
xuống dần dần.
Đến nơi sâu
nhất tối tăm Hố Sầu.
Hình thể mỗi
vực như nhau,
Một bên dốc
đứng, bên vào ít hơn. 40
Chúng tôi tới
điểm đỉnh non,
Nơi đây tảng
đá cuối cùng nhô lên.
Hơi thở dồn
dập ngắn dần,
Chẳng làm gì
để đi còn xa hơn.
Tôi ngồi bệch
xuống dừng chân.
Từ nay con hãy
gắng công sức mình.
Thầy rằng:
Chẳng nằm nệm lông.
Chăn bông, mà
đạt đến vòng vinh quang.
Kẻ nào sống
chẳng nhọc nhằn,
Chỉ lưu mặt đất
ví bằng giống như. 50
Khói trên không,
mặt nước hồ.
Hãy đứng lên
thắng âu lo chính mình.
Bằng can đảm
thắng đấu tranh.
Phải luôn khuất
phục nhọc nhằn tấm thân.
Trèo lên bậc
thang dài hơn,*
Tránh được
lũ quỷ chưa còn đủ đâu.
Khắc ghi bài học
in sâu.
Tôi liền đứng
dậy cố cầu gắng lên.
Tôi cảm thấy
gân sức hơn,
Đi thôi, con đã
mạnh thêm, khỏe rồi. 60
Từ tảng đá
lên đường thôi,
Đường đi nhám
ráp, chật thời khó khăn.
Khác đường
trước và dốc hơn.
Tôi đi và nói,
tỏ lòng chẳng than.
Bỗng tiếng dưới
hố vọng lên,
Khó khăn chưa
diễn được nên thành lời.
Chẳng hiểu dù
ở gần thôi.
Trên cầu vòng
bắt ngang nơi hố này.
Kẻ nói như đang
chạy đây,
Tôi cố nhìn
xuống. mắt người sống, nên. 70
Hố tối tăm,
không thấy xuyên,
Thưa Thầy, ta
hãy đi lần đến bên,
Phía bên kia dưới
bức tường.
Vì đây con đã
nghe. không thấy gì.
Thầy rằng : Ta
chẳng lời chi,
Khác hơn hành
động đang vì chính ta.
Bằng hành động,
không nói ra,
Chúng tôi đi xuống
nơi qua cuối bờ.
Nối đê thứ
tám liền vô,
Cái hố trước
mặt nhấp nhô mơ hồ. 80
Một đống khủng
kiếp xô bồ.
Rắn toàn là
rắn nhúc nhô đủ loài.
Chỉ nghĩ tới
lạnh đông người.
Libye sa mạc ai
thời khoe khoang.
Nơi này có thể
sản sinh,
Rắn rết độc
hại đỏ xanh đủ loài.*
Chưa thấy rắn
độc này thôi,
Cả Ethiopie nữa,
chẳng loài dữ hung.
Hồng Hải sa mạc
bên trong,
Chẳng rắn nhúc
nhích tởm kinh thế này. 90
Trần truồng
kiếp sợ chạy bay,
Chẳng hy vọng
trốn được, hay tàng hình ?*
Tay họ rắn quấn
sau lưng,
Rấn to quấn
chặt chung quanh thân sườn.
Đầu dưới khoá
lại trước mình,
Nhìn kẻ tội
phạm trong tầm mắt trông.
Bị rắn phóng
xuyên thủng mình,
Ở nơi đầu
cỗ nối liền vai, thân.
Chữ O, I chưa
viết xong,
Kẻ khốn khổ
đã lửa châm cháy rồi. 100
Rơi còn một
đống tro thôi,
Rớt ngay xuống
đất, thân thời hủy tan.
Tro bỗng tập
họp tự thành,
Tạo thành như
trước thân hình người lên.
Các nhà thông
thái kể rằng :
Phương hoàng đã
chết sinh thành lại ra,
Khi tới năm trăm
tuổi già,
Thức ăn suốt
kiếp chẳng là cỏ rơm,
Chỉ ăn nhựa
hương, sa nhân,
Cam đường cùng
với trầm hương ổ nằm. 110
Như người ngã,
chẳng hiểu rằng,
Quỷ sứ xô ngã,
bại thân bệnh thành.
Khi đứng dậy,
đảo mắt quanh.
Hoang mang đè nặng
trong lòng bi ai.
Rồi nhìn quanh
lại thở dài.
Tội nhân cũng
thế, khi thời đứng lên.
Quyền uy của
Chúa khắc nghiêm.
Giáng đòn trừng
phạt cho nên nỗi này.
Tôi hỏi :
Ông là ai đây ?
Hắn rằng : Tôi
đến nơi này không lâu. 120
Từ Toscan xuống
vực sâu,
Yêu đời súc
vật, có đâu yêu người.
Một con lừa
Vanni Fucci là tôi,
Pistoia là ổ
hang nơi đời này.
Thầy rằng : Bảo
hắn chớ đi !
Hỏi xem tội phạm
ngục thời tối tăm.
Máu và bạo lực
một lòng,
Tội phạm nghe
được, trông không ngại ngần.
Nhìn tôi bộ
mặt linh hồn,
Tỏ ra lộ vẻ
đau thương thẹn thùng. 130
Ông kinh ngạc,
tôi đau hơn,
Ông đà trông
thấy tôi trong khốn cùng.
Tôi không còn
đời khác hơn.
Tôi không từ
chối điều ông hỏi gì.
Là kẻ trộm,
tội đọa đầy.
Những đồ báu
vật cắp nơi bàn thờ.
Kẻ khác, án
tội oan cho.
Thấy tôi anh chớ
vui lo nếu rằng.
Chẳng rời nơi
chốn tối tăm,
Mở tai nghe được
lời thông báo này. 140
Pistoia trước
giải phe Đen,
Firenze đổi mới
nhân dân, luật nhà,
Mars phóng sấm
thung lũng Magra.*
Một cơn dông
dữ dội và khiếp kinh.
Đánh nhau Picenum
trên đồng,
Mọi người phe
Trắng đều cùng bị thương.
Báo ông để
khỏi đau buồn. 147
55. Bậc thang dài
: Virgilo nghĩ đây là bậc thang leo lên cõi Luyện Ngục.
86-87. Các loại
rắn ít nhiều tưởng tượng theo trong sách Pharcale
de Lucain.
93. Tàng hình,
héliotrope cây tưởng tượng, loại cây chữa bệnh, và
có phép lạm ai mang nó người khác không nhìn thấy.
125. Vanni Fucci,
con ngoại hôn với một người không thuộc giới quý
tộc Pistoia (nên có biệt danh “con lừa” con của
con ngựa và con la) Fuccio de ́ Lazze sinh khoảng năm
1293. hắn ăn cắp kho tàng trong nhà nguyện Thánh Jacques
ớ Pistoia, nhiều người bị bắt xử tội oan cho đến
khi có người đồng lỏa tố cáo chính phạm. Vanni Fucci
bỏ trốn và là một người phe Đen. Dante nói trước
sự tổn thất phe Trắng.
143. Lời tiên
đoán dẫn tới sự lưu vong của Dante háng 5 năm 1301 phe
Trắng ớ Pistoia đuổi phe Đen trong dịp lễ Các Thánh. |
|